Als de stenen en muren van het huidig gebouwencomplex konden spreken, zouden ze ons vandaag een bijzonder boeiend verhaal vertellen over het ontstaan en de groei van de school, waarin enthousiasme en ontgoocheling, solidariteit en verbeten tegenwerking, hoop en wanhoop, werklust en ontmoediging, pijnlijke offers en geldgebrek elkaar voortdurend afwisselden, maar dat uiteindelijk toch de gewenste ontknoping kende dankzij de solidariteit van de bevolking en een onverwoestbaar vertrouwen van de stichters in Don Bosco en de Voorzienigheid. In dit "feitenresumé" kunnen we niet tot in de details gaan en willen we ons alleen beperken tot de hoofdgebeurtenissen.

De Start

't Begon allemaal rond de jaren '50. Bekommerd om de toekomst van de jeugd hadden de burgemeester van Helchteren, de heer Breugelmans, samen met zijn gemeenteraad en M. Pastoor Van de Voort besloten de Salesianen te vragen om een school te beginnen in hun gemeente. Na 4 jaren van eindeloze discussies en harde onderhandelingen werd op 9 juni '54 de toestemming van het bisdom verkregen tot de oprichting van een vakschool. De inspectie van de Staat oordeelde echter anders en beweerde dat een vakschool in Helchteren niet leefbaar zou zijn. Toch betraden de eerste Salesianen het grondgebied van Helchteren op 24 augustus 1954 om voorlopig hun intrek te nemen in een oud bouwvallig klooster van de zusters dat al maanden leeg stond. Ofschoon op dat ogenblik zelfs het meest elementaire aan huisvesting ontbrak en er nog een oude mijnbarak moest opgetimmerd worden, die als werkhuis dienst zou doen, kon de school toch geopend worden op 14 september 1954 dankzij de medewerking van het gemeentebestuur en de buurtbewoners.

Van de 82 ingeschreven leerlingen konden er slechts 54 aanvaard worden wegens plaatsgebrek. Er werd gestart met een eerste en tweede jaar mechanica en houtbewerking. Het personeel bestond uit drie Salesianen: Jules Moermans (directeur), Karel Rutten en Lambert Penders (leraars algemene vakken) en twee leken: Jan Renckers (leraar houtbewerking) en Jan Wouters (leraar mechanica).

Reeds na een paar maanden ging men op zoek naar grond waar de nieuwe school definitief kon gebouwd worden. Op 14 oktober 1954 schonk Jan Timmers, als eerste weldoener, een stuk bosgrond aan Don Bosco, dat op 29 november geruild werd tegen een perceel bouwgrond, eigendom van de kerkfabriek van Helchteren, waarop de huidige school gebouwd werd. 's Anderendaags al, op 30 november, werden de architecten Bressers uit Gent en Ceelen uit Helchteren aangesproken om plannen te tekenen voor de nieuwe school. Deze werden op 4 februari 1955 goedgekeurd. Intussen was de schoolstrijd in volle hevigheid losgebroken, waardoor alle financiële kranen van het ministerie werden dichtgedraaid. In een ministerieel schrijven van 9 maart '55 verklaarde minister Collard: "Er bestaat weinig kans dat de vakschool van Helchteren bloeiend zal zijn.... Ik ben dan ook zinnens de voorerkenning niet toe te staan." Dankzij de steun van "School en Gezin", de geringe subsidies van de provincie en de gemeente, en vooral de edelmoedige giften en steun van de bevolking onder het motto: "Wij, ouders, bouwen onze eigen T.S. Don Bosco Helchteren", konden de paters verder werken aan de verwezenlijking van hun plannen. Op 10 maart 1955 kwam de toelating van Stedebouw en op 10 mei volgde de aanbesteding, zodat aannemer Reynders uit Kuringen op 21 juni 1955 met de bouwwerken kon starten. Don Bosco Helchteren was toen amper één jaar oud.

De Groei

Het tweede schooljaar zette in op 14 september '55 met een schoolbevolking van 107 leerlingen. Weer moesten er leerlingen geweigerd worden wegens plaats- en geldgebrek. Het leraarskorps werd versterkt met de Salesianen Maurice Mommeyer en Jozef Geelen en lekenleraar F. Rogiers. Om het grote gebrek aan financiële middelen gedeeltelijk op te vangen, werd Eduard Cielen, Salesiaan, naar Helchteren gezonden om weldoeners te zoeken. Eveneens verscheen Victor Aerts, Salesiaan en technisch ingenieur, op 14 november '55 op de nieuwe werf om er samen met de leerlingen de elektriciteit te leggen, want er moest bespaard worden. Enkele dagen later werd Marcel Balette aangeworven als leraar voor het derde jaar mechanica. Intussen kwamen meubels, werkgerief en machines druppelsgewijs binnen en werd de nieuwe school door verscheidene geestelijke en burgerlijke hoogwaardigheidsbekleders bezocht, die allen hun waardering en bewondering uitspraken over de moed en de durf van de stichters.

Wanneer op 20 maart 1956 de eerste plaveien werden gelegd en de directeur beweerde dat de nieuwbouw nog voor het einde van het schooljaar in gebruik zou worden genomen, geloofde dit niemand, behalve hijzelf. En inderdaad, op 5 mei '56 verhuisden de leerlingen naar de nieuwe gebouwen, en op 1 juni werd de eerste tentoonstelling gehouden. In aanwezigheid van Mgr. Kerkhofs en Gouverneur roppe had op 17 juni '56 de plechtige inwijding en inhuldiging van de nieuwe klassen plaats.

Het derde schooljaar telde Don Bosco Helchteren al 164 leerlingen en 9 leraars. Ook de uirusting van de school groeide gestadig aan. Wegens de kritische financiële toestand werd op 1 oktober '56 de erkenning en toelating tot subsidiëring opnieuw aangevraagd doch geweigerd. Het einde van dit schooljaar werd gekenmerkt door een zeer belangrijke gebeurtenis: de eerste diploma's werden uitgereikt. 14 leerlingen gingen hun eindexamen afleggen in Don Bosco te Halle en 13 ervan behaalden hun diploma. Don Bosco Helchteren was nu in volle ontplooiing.

De erkenning

Omdat men voortdurend te kampen had met plaatsgebrek werd er tijdens de vakantie (18 juli '57) een aanvang gemaakt met de bouw van een tweede barak, die dienst zou doen als werkhuis voor de houtbewerking. Voor het schooljaar '57-'58 steeg het aantal leerlingen tot 206 en telde het lerarenkorps 13 leden. Op 12 februari '58 bezocht hoofdinspecteur Willems de school. Na zijn rondgang had hij maar één commentaar: "Wat hier verwezenlijkt werd op die drie jaar is een klein mirakel." Op het einde van het schooljaar werd de aanvraag tot erkenning opnieuw ingediend (20/04/58) doch weer geweigerd. Intussen groeide de schoolbevolking gestadig aan. 20 maart '59 werd dan een mijlpaal in de geschiedenis van de school: onze Technische School werd eindelijk erkend en gesubsidieerd door de Staat!

Dit betekende het einde van een 5 jaar lange strijd om de school in stand te houden. Vanaf nu stond het licht op groen voor een snelle en onstuitbare ontwikkeling. De ruimte diende voortdurend aangepast te worden aan het aantal leerlingen. Het hoofdgebouw, dat algauw te klein was, werd tot tweemaal toe verlengd. De leraars bouwden eigenhandig de eerste kapel in hun vrije uren. Daarna volgde het werkhuis voor mechanica, de afdeling schrijnwerkerij en de afdeling elektriciteit. Als sluitstuk werd in 1967 de feestzaal gebouwd, die al de werkhuizen met elkaar moest verbinden.

Naar een volwaardige nijverheidsschool

Met de uitbreiding van de gebouwen nam ook het aantal studierichtingen gestadig toe. In '57 werden de vervolmakingsjaren van mechanica en hout erkend. In '62 werd gestart met een hogere cyclus (A2) voor mechanica en in '63 met een beroepsafdeling, (A4) metaalbewerking. De afdeling elektriciteit werd opgericht in '65 samen met het vijfde specialisatiejaar constructie. Twee jaar later, in '67, kreeg ook de afdeling elektriciteit zijn hogere cyclus. In '69 zagen twee nieuwe afdelingen het licht: sanitair en verwarming en de beroepsafdeling voor houtbewerking.

In '72 ,werd de aanvraag gedaan tot het oprichten van een vijfde specialisatiejaar houtbewerking en in '73 tenslotte werden het vijfde jaar specialiteit en "nijverheidselektriciteit" en het zevende jaar specialiteit "regeltechniek" opgericht. In 1980 werd een moderne sporthal plechtig ingehuldigd.

Eveneens in 1980 startte onze school met het Vernieuwd Secundair Onderwijs, kortweg VSO genoemd. In de periode 1980 tot 1985 kreeg de klassenbouw een bovenverdieping en de grote zaal werd verkleind door de bouw van teken- en VSO-lokalen. Het administratieve complex van de school werd vernieuwd. Er kwamen opnieuw afdelingen bij: industriële informatica, elektrotechnieken, houttechnieken en mechanische vormgevingstechieken op het niveau van hoger secundair. Door de verlenging van de leerplicht kwam later ook het hoger secundaire beroepsonderwijs aan bod.

Na 1985 kreeg onze speelplaats een prachtige tuin en enkele jaren later werd een gedeelte van de speelplaats van een mooie overkoepeling voorzien waardoor leerlingen beter beschermd werden tegen ongure weersomstandigheden. In 1988 verdween het VSO en werd een begin gemaakt van het "eenheidstype". In de jaren '90 werden in het hoger secundair de studierichtingen "mechanica" en "elektriciteit" vervangen door "elektromechanica". Ondertussen was het 7de specialisatiejaar "regeltechniek" weggevallen bij gebrek aan leerlingen. Ter vervanging werd in 1995 het zevende specialisatiejaar "stuur- en bewakingstechnieken opgestart. De leerlingenaantallen bleven maar toenemen. Met het VSO hebben we een vermindering gekend maar na een laagtepunt van 824 leerlingen in het schooljaar 1984/1985 steeg het aantal tot liefst 1209 in 1994. De laatste jaren schommelt dat aantal. In 1996 waren er 1155 leerlingen ingeschreven. Dat grote aantal leerlingen vroeg weer nieuwe lokalen. Om tegemoet te komen aan de pedagogische nood werden nieuwe labo's en praktijklokalen gebouwd voor de afdeling hout en elektriciteit.

Zo groeide en bloeide Don Bosco Helchteren in de voorbije 50 jaar. Wat het verleden ons bracht weten we, wat de toekomst zal brengen, blijft een open vraag. Dit alles kon door het idealisme van de paters Salesianen en de vele lekenleerkrachten, die ook in de 21ste eeuw bereid zijn te blijven werken en opvoeden in de geest van hun grote voorganger: JAN BOSCO.